Giá nhiên liệu hàng hải tăng, sức ép lan rộng chuỗi cung ứng

Giá nhiên liệu hàng hải tăng mạnh do nguồn cung thắt chặt dưới tác động của khủng hoảng Trung Đông. Đẩy chi phí vận tải và sức ép lên chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong khi giá dầu thô thế giới tương đối ổn định suốt nhiều tháng. Thị trường các sản phẩm dầu tinh chế lại biến động mạnh. Đáng chú ý, giá nhiên liệu sử dụng cho tàu biển liên tục tăng. Vượt xa dự báo của nhiều tổ chức phân tích.

Giá nhiên liệu hàng hải tăng mạnh tại Singapore

Theo nền tảng theo dõi giá nhiên liệu ZeroNorth. Giá dầu nhiên liệu hàm lượng lưu huỳnh rất thấp (VLSFO) – loại nhiên liệu phổ biến. Nhất trong ngành hàng hải – tại Singapore đã lên gần 825 USD/tấn, tương đương khoảng 130 USD/thùng. So với thời điểm trước khi căng thẳng tại Trung Đông bùng phát, giá VLSFO tăng tới 76%. Trong khi đó, dầu thô Brent chỉ tăng khoảng 40% trong cùng kỳ.

Diễn biến này cho thấy nguồn cung các sản phẩm dầu tinh chế đang chịu sức ép lớn. Không chỉ giá nhiên liệu tàu biển tăng, thị trường còn phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong thời gian tới.

Nguồn cung dầu nhiên liệu chịu sức ép lớn

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những xung đột địa chính trị kéo dài. Gây thiệt hại cho hạ tầng lọc dầu tại nhiều khu vực sản xuất trọng điểm. Theo đó, các nhà máy lọc dầu ở Nga và Trung Đông liên tục chịu ảnh hưởng từ các cuộc tấn công. Qua đó, năng lực chế biến tại những khu vực này bị suy giảm đáng kể. Theo công ty phân tích Kpler, xuất khẩu dầu nhiên liệu của Nga giảm xuống mức thấp kỷ lục, còn 591.000 thùng/ngày. Con số này thấp hơn nhiều so với mức trung bình hơn 860.000 thùng/ngày trước đây.

Trong khi đó, tại Trung Đông, nguồn cung cũng giảm 45% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhà máy lọc dầu Al-Zour của Kuwait, một trong những cơ sở xuất khẩu dầu nhiên liệu lớn của khu vực. Chỉ đạt mức xuất khẩu bình quân 26.000 thùng/ngày từ đầu năm. Mức này giảm mạnh so với 191.000 thùng/ngày trong các tháng trước.

Các nhà máy lọc dầu ưu tiên sản phẩm có lợi nhuận cao

Nguồn cung vốn đã thu hẹp lại tiếp tục chịu thêm sức ép. Khi các tập đoàn năng lượng điều chỉnh cơ cấu sản xuất. Trong bối cảnh biên lợi nhuận của diesel, xăng và nhiên liệu hàng không tăng cao, nhiều nhà máy lọc dầu ưu tiên công suất cho những sản phẩm này. Đồng thời, sản lượng dầu nhiên liệu truyền thống cũng bị cắt giảm.

Điều này khiến thị trường nhiên liệu hàng hải ngày càng chịu nhiều áp lực. Đặc biệt, khi nhu cầu vận tải biển vẫn duy trì, bất kỳ sự gián đoạn nào trong nguồn cung cũng có thể tác động trực tiếp đến chi phí khai thác tàu.

Tồn kho nhiên liệu hàng hải tại các trung tâm lớn giảm mạnh

Hệ quả trực tiếp của nguồn cung sụt giảm là lượng tồn kho nhiên liệu tại các trung tâm giao dịch và trung chuyển hàng hải lớn cũng giảm mạnh. Các khu vực như Singapore, Amsterdam, Rotterdam, Antwerp và Fujairah đều ghi nhận mức dự trữ thấp hơn đáng kể. Theo các số liệu thống kê, lượng dự trữ tại những khu vực này hiện thấp hơn khoảng 30%. So với mức trung bình theo mùa của ba năm gần nhất.

Bên cạnh đó, Công ty tư vấn Energy Aspects nhận định thị trường đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu quy mô lớn. Mức thâm hụt được ước tính khoảng 218.000 thùng/ngày. Như vậy, nguồn cung hạn chế đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy giá nhiên liệu hàng hải tăng cao.

Chi phí vận tải biển tiếp tục chịu áp lực

Giá nhiên liệu tăng cũng đi cùng chi phí vận chuyển lớn hơn khi nhiều hãng tàu phải thay đổi hành trình. Trước những rủi ro an ninh tại Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb, hàng loạt tàu thương mại phải tránh tuyến đường qua kênh đào Suez. Thay vào đó, các tàu chuyển sang hành trình vòng qua châu Phi. Quãng đường vận chuyển kéo dài khiến thời gian khai thác tàu tăng. Đồng thời, lượng nhiên liệu tiêu thụ cho mỗi chuyến hàng cũng lớn hơn.

Vì vậy, các chủ tàu phải đối mặt với áp lực tài chính lớn hơn trong bối cảnh giá nhiên liệu đang ở mức cao. Chi phí nhiên liệu tăng kết hợp với hành trình dài hơn có thể làm gia tăng đáng kể chi phí khai thác đội tàu.

Châu Á chịu tác động rõ nét từ giá nhiên liệu hàng hải

Châu Á là một trong những khu vực chịu tác động rõ nét. Do phụ thuộc lớn vào nguồn cung năng lượng từ vùng Vịnh. Singapore – trung tâm cung cấp nhiên liệu tàu biển lớn của thế giới – phải nhập khẩu. Hơn một nửa trong tổng nhu cầu gần 1 triệu thùng/ngày. Do đó, khi nguồn cung bị thắt chặt, các doanh nghiệp vận tải biển trong khu vực gặp thêm khó khăn trong việc chủ động nhiên liệu cho đội tàu.

Đáng chú ý, Singapore giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới cung ứng nhiên liệu hàng hải của khu vực. Vì vậy, những biến động tại thị trường này có thể tạo ảnh hưởng rộng hơn. Đến hoạt động vận tải biển tại châu Á.

Giá nhiên liệu hàng hải tạo sức ép lên chuỗi cung ứng toàn cầu

Không chỉ ảnh hưởng đến chủ tàu, giá nhiên liệu hàng hải tăng. Còn tác động tới toàn bộ chuỗi cung ứng. Để bù đắp chi phí vận hành gia tăng, các hãng tàu có xu hướng điều chỉnh giá cước. Bên cạnh đó, doanh nghiệp vận tải cũng có thể áp dụng thêm phụ phí nhiên liệu đối với chủ hàng. Nếu tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài, chi phí logistics có thể tiếp tục tăng. Từ đó, lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu có nguy cơ bị thu hẹp.

Trong khi đó, chi phí vận tải cao cũng tạo sức ép lên giá thành hàng hóa. Điều này có thể tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động của chuỗi cung ứng toàn cầu. Vì vậy, diễn biến giá nhiên liệu hàng hải sẽ tiếp tục là yếu tố đáng chú ý đối với các hãng tàu. Chủ hàng và doanh nghiệp logistics trong thời gian tới.